Arbeidsongeschiktheid

U gaat in Duitsland wonen. Wat gebeurt er als u arbeidsongeschikt wordt? Hebt u recht op een WIA-uitkering uit Nederland of een arbeidsongeschiktheidsuitkering uit Duitsland?

Werken in Duitsland en recht bij arbeidsongeschiktheid
Er wordt onderscheid gemaakt in kortdurende en langdurende arbeidsongeschiktheid.

Kortdurende arbeidsongeschiktheid
Bij ziekte betaalt de werkgever de eerste 6 weken loon door. Bent u langer ziek dan ontvangt u van de Krankenkasse een ziekengelduitkering (Krankengeld). De hoogte van deze ziekengelduitkering bedraagt maximaal 70% van uw gemiddelde brutoloon. U kunt deze uitkering maximaal 78 weken binnen een periode van 3 jaar ontvangen.

Langdurende arbeidsongeschiktheid
Bij arbeidsongeschiktheid ná 78 weken kunt u, als u de voorwaarden hebt vervuld, aanspraak maken op een “Erwerbsminderungsrente”. Bij de bepaling van de hoogte van deze uitkering wordt onderscheid gemaakt tussen het aantal uren per dag, dat u nog werkzaamheden kunt verrichten.

De “Erwerbsminderungsrente” is een onderdeel van de Duitse renteverzekering (Rentenversicherung). Het is een wettelijke en verplichte verzekering voor werknemers en bepaalde groepen zelfstandigen. In de renteverzekering bent u verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. In feite de Nederlandse WIA, AOW en Anw in één wetgeving. De opbouw van deze uitkering (in Duitsland “Rente” genoemd) wordt bepaald door 2 factoren:

het loon dat u jaarlijks verdient;
de looptijd van de verzekering.

Werken in Nederland en recht bij arbeidsongeschiktheid
Als u na uw verhuizing naar Duitsland in Nederland blijft werken, verandert er in principe niet veel. U blijft verzekerd voor de Ziektewet (ZW) en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Deze nieuwe arbeidsongeschiktheidsverzekering komt in de plaats van de WAO.

Ook hier wordt onderscheid gemaakt in kortdurende en langdurende arbeidsongeschiktheid.

Kortdurende arbeidsongeschiktheid
Tijdens ziekte hebt u op grond van het Burgerlijk Wetboek recht op doorbetaling van 70% van uw loon. In CAO’s en arbeidsovereenkomsten kan vastgelegd worden dat er meer dan 70% betaald wordt. Voor bepaalde groepen werknemers, waarvan hun werkgever niet verplicht is om het loon door te betalen, bestaat bij ziekte, ongeval of andere gebreken recht op een ZW-uitkering (ziekengeld).

Langdurende arbeidsongeschiktheid
De WIA geeft u recht op een uitkering als u na 104 weken nog minstens 35% arbeidsongeschikt bent. De WIA bestaat uit twee regelingen:

Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten (IVA)
U ontvangt deze uitkering als u volledig en duurzaam arbeidsongeschikt bent (u kunt niet meer dan 20% van uw laatstverdiende loon verdienen);

Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten (WGA)
Deze uitkering wordt verstrekt als aanvulling op uw inkomen, indien u gedeeltelijk (tussen de 35% en 80%) arbeidsongeschikt bent.

De werkgever is verantwoordelijk voor de doorbetaling van uw loon en reïntegratie in het arbeidsproces als u minder dan 35% arbeidsongeschikt bent.

De hoogte van de IVA-uitkering bedraagt 70% van uw maandloon. De hoogte van de WGA-loongerelateerde uitkering bedraagt per kalendermaand 70% van uw oude maandloon als u niet werkt. Werkt u nog gedeeltelijk dan ontvangt u 70% van het verschil tussen uw oude maandloon en het huidige maandloon: 0,7 x (maandloon – restloon).

Arbeidsverleden in Nederland en Duitsland en recht bij arbeidsongeschiktheid
Als u zowel in Nederland als in Duitsland een wettelijke verzekering hebt opgebouwd, dan hebt u uit beide landen recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Uiteraard moeten alle voorwaarden wel vervuld zijn. Bij de vaststelling van de beide uitkeringen zijn 2 situaties onderscheiden:

U was op datum arbeidsongeschiktheid in Nederland verzekerd;
U was op datum arbeidsongeschiktheid in een ander EG-land (b.v. Duitsland) verzekerd.

In situatie 1 hebt u recht op een volledige WIA-uitkering. Bij toekenning van een buitenlandse (Duitse) arbeidsongeschiktheidsuitkering wordt de volledige WIA-uitkering verminderd met de buitenlandse uitkering.

In situatie 2 wordt de WIA-uitkering berekend met een factor waarin de verhouding van de duur van de Nederlandse tijdvakken tot de gezamenlijke duur van de Nederlandse én buitenlandse tijdvakken wordt vastgelegd (zgn. pro-rata berekening). De buitenlandse uitkering wordt dan niet gekort op de WIA-uitkering.

Informatiebronnen o.a.

Bureau Duitse Zaken (SVB)
Belastingdienst
UWV
Grensinfopunt
Verhuis.de
Min. van Sociale Zaken
DNHK
Krankenkasseninfo
Nieuwe zorgverzekering
College voor verzekeringen
Kennisring